HET HART VAN DE GODDELIJKE LITURGIE
De Eucharistie vormt het hoogtepunt van de Goddelijke Liturgie en staat in het centrum van het sacramentele leven van de Orthodoxe Kerk. Het woord Eucharistie komt uit het Grieks en betekent dankzegging.
Tijdens de Liturgie worden brood en wijn aan God aangeboden. De Kerk dankt God voor Zijn schepping, voor de verlossing in Christus en voor alles wat Hij aan de mens heeft geschonken. Vervolgens bidt de priester dat de Heilige Geest neerdaalt over de aangeboden gaven en deze heiligt.
Voor orthodoxe christenen zijn de geheiligde gaven niet slechts een herinnering of symbool. In de Heilige Communie ontvangen zij werkelijk het Lichaam en Bloed van Jezus Christus.
HET BROOD EN DE WIJN
Voor de Liturgie wordt een speciaal brood voorbereid. Uit dit brood wordt het centrale gedeelte genomen dat het Lam wordt genoemd en dat tijdens de Eucharistie wordt geheiligd.
Ook wijn wordt voorbereid en in de heilige kelk gebracht.
Deze gaven verwijzen rechtstreeks naar Christus en naar het Laatste Avondmaal, waar Hij het brood nam en zei: “Dit is Mijn Lichaam,” en de beker gaf als Zijn Bloed.
De Eucharistie is daarom nauw verbonden met het lijden, de dood en de verrijzenis van Christus, maar ook met de verwachting van Zijn Koninkrijk.
NA HET ONZE VADER
Na het Onze Vader nadert de Liturgie haar meest plechtige moment.
De gelovigen buigen hun hoofd en bidden om waardig aan de Heilige Gaven deel te kunnen nemen. De priester bidt dat Christus Zelf, die onzichtbaar aanwezig is, Zijn Lichaam en Bloed aan Zijn volk schenkt.
Het geheiligde Lam wordt vervolgens opgeheven met de woorden:
“Het Heilige voor de heiligen.”
Daarop antwoordt de gemeenschap:
“Eén is heilig, één is Heer: Jezus Christus, tot heerlijkheid van God de Vader. Amen.”
Daarmee belijdt de Kerk dat de heiligheid niet uit de mens zelf voortkomt, maar uit Christus.
DE HEILIGE COMMUNIE
Eerst ontvangen de geestelijken de Heilige Communie. Daarna worden de gelovigen uitgenodigd om naar voren te komen.
In de Orthodoxe Kerk ontvangen de gelovigen het geheiligde brood en de wijn samen van een communielepel.
Voor het ontvangen van de Communie wordt een gebed uitgesproken waarin iedere gelovige persoonlijk zijn geloof in Christus belijdt, om vergeving vraagt en bidt dat de Heilige Mysteriën niet tot oordeel of veroordeling zullen zijn, maar tot genezing van ziel en lichaam en tot het eeuwige leven.
Tijdens de Communie wordt onder andere gezongen:
“Ontvangt het Lichaam van Christus, proeft de Bron van onsterfelijkheid. Alleluia.”
De Eucharistie is daarmee niet alleen iets wat een orthodox christen aanschouwt. Het is een daadwerkelijke deelname aan het leven van Christus en aan het leven van de Kerk.
OOK KINDEREN ONTVANGEN DE COMMUNIE
Een zichtbaar verschil met verschillende westerse christelijke tradities is dat binnen de Orthodoxe Kerk ook jonge kinderen en baby’s de Heilige Communie kunnen ontvangen.
Kinderen die door het Doopsel en de Myronzalving volledig in het sacramentele leven van de Kerk zijn opgenomen, worden niet beschouwd als toekomstige leden van de Kerk. Zij zijn reeds leden van de Kerk en kunnen daarom ook deelnemen aan de Eucharistie.
De manier waarop een kind zich later bewust voorbereidt op de Communie groeit mee met zijn of haar leeftijd en geestelijke ontwikkeling.
VOORBEREIDING OP DE COMMUNIE
De Heilige Communie wordt binnen de Orthodoxe Kerk met grote eerbied benaderd.
Orthodoxe christenen bereiden zich voor door gebed, bekering en een leven van geloof. Afhankelijk van de plaatselijke kerkelijke praktijk kunnen ook vasten, biecht en bijzondere gebeden deel uitmaken van die voorbereiding.
De Eucharistie is daarom niet bedoeld als een losse religieuze handeling. Zij hoort bij een leven waarin de gelovige probeert zich steeds opnieuw tot Christus te keren.
Wie een Orthodoxe Liturgie bezoekt maar niet tot de Orthodoxe Kerk behoort, is van harte welkom om de eredienst mee te maken en te observeren. De Heilige Communie zelf is bestemd voor orthodoxe christenen die sacramenteel tot de Kerk behoren en zich overeenkomstig de kerkelijke praktijk hebben voorbereid.
COMMUNIE EN GEMEENSCHAP
Het woord Communie betekent ook gemeenschap. Dat krijgt op Curaçao een bijzondere betekenis.
Orthodoxe christenen op het eiland kunnen afkomstig zijn uit verschillende landen, talen en kerkelijke tradities. Sommigen wonen hier al jaren, anderen zijn tijdelijk op Curaçao en weer anderen maken pas kennis met het orthodoxe christendom. Toch worden orthodoxe gelovigen in de Eucharistie niet in de eerste plaats verbonden door afkomst of nationaliteit, maar door Christus en het gemeenschappelijke geloof van de Kerk.
De Eucharistie laat daarmee zien dat de Orthodoxe Kerk geen kerk van slechts één volk of cultuur is. Grieks, Russisch, Servisch, Arabisch, Nederlands of Curaçaos: in de Liturgie komen mensen samen als één gemeenschap rondom Christus.
Ook voor Curaçao is dat een belangrijk uitgangspunt. Een toekomstig orthodox geloofsleven op het eiland hoeft geen kopie te worden van één bepaald land. Het kan geworteld zijn in het leven op Curaçao, terwijl het volledig verbonden blijft met het geloof en de liturgische traditie van de Orthodoxe Kerk.
DE EUCHARISTIE OP CURAÇAO
Op Curaçao is er op dit moment nog geen regelmatig plaatselijk orthodox liturgisch leven zoals in gebieden waar al lange tijd een Orthodoxe parochie bestaat. Dat betekent dat orthodoxe christenen op het eiland niet altijd gemakkelijk samen de Goddelijke Liturgie kunnen vieren of de Heilige Communie kunnen ontvangen.
Juist daarom is de Eucharistie belangrijk voor wat OrthodoxCuracao probeert te onderzoeken. Een orthodoxe gemeenschap bestaat uiteindelijk niet alleen uit mensen die elkaar kennen of belangstelling hebben voor hetzelfde geloof. Het kerkelijke leven vindt zijn middelpunt rond Christus, de Goddelijke Liturgie en de Eucharistie.
OrthodoxCuracao wil daarom orthodoxe christenen en belangstellenden op Curaçao met elkaar in contact brengen en beter begrijpen welke behoefte er bestaat aan ontmoeting en toekomstig orthodox geloofsleven. Welke vorm dit kan krijgen, wordt zorgvuldig onderzocht in overleg met de betrokken orthodoxe geestelijkheid.
Misschien wonen er op Curaçao meer orthodoxe christenen dan we op dit moment van elkaar weten. Misschien zijn er ook mensen die het orthodoxe geloof pas beginnen te ontdekken. Door met elkaar in contact te komen kan duidelijker worden wat er werkelijk op het eiland leeft en welke mogelijkheden er in de toekomst kunnen ontstaan.
Woont u op Curaçao, bent u orthodox-christelijk of wilt u meer weten over de Eucharistie en het orthodoxe geloof? Laat gerust van u horen.
Zie ook: Misconcepties over communie