Ortodoksia

Detail of a Byzantine mosaic depicting Christ Pantocrator in a church dome.

Informashon tokante Ortodoksia

Iglesia Ortodokso no ta un denominashon moderno ku a nase na un momento despues banda di otro iglesianan. E ta komprondé su mes komo kontinuashon di Iglesia apostóliko: un komunidat ku ta biba for di Kristu, Sagrada Skritura, Tradishon risibí, orashon, e Misterionan i Divino Liturgia. E página aki ta sigui e historia i e fe paso pa paso — for di e apostelnan te na bida ortodokso diario.

1. For di Kristu i e apostelnan te na Iglesia di awe

Historia ortodokso no ta kuminsá ku un iglesia nashonal, un patriarkado òf un reforma posterior, sino ku Hesukristu i e apostelnan. Den Nobo Testamento nos ta mira iglesianan lokal ku ta kompartí un fe, un boutismo, un bida eukarístiko i un predikashon apostóliko komun. Obisponan, saserdotenan i diákononan ta risibí un ministerio duradero di sirbishi, predikashon i protekshon di fe.

E promé siglonan tabata tempu di kresementu, persekuhon, diskushon teológiko i konsilionan. Iglesia mester a ekspresá mas kla loke e ya tabata konfesá den orashon i predikashon: ken Kristu ta, kon Tata, Yu i Spiritu Santu ta ser konfesá, i kon Evangelio ta ser entregá fielmente. P’esei e gran Konsilionan Ekuméniko no ta separá for di Iglesia antiguo, sino ta parti di e proseso kaminda Iglesia a formulá i defendé e fe ku el a risibí.

P’esei Ortodoksia no ta bisa simplemente: “nos a warda un estilo antiguo”, sino: “nos ke risibí, warda i pasa dilanti e mesun fe apostóliko i bida eklesial.”

2. Un, santu, katóliko i apostóliko

Den Kredo di Nisea-Konstantinopel, Iglesia ta konfesá su mes komo un, santu, katóliko i apostóliko. E kuater palabranan no ta slogan, sino un resumen kòrtiku di kon Iglesia ta komprondé su identidat. Nan mester ser lesa huntu: unidat sin santidat ta bira solamente organisashon, santidat sin katolisidat ta bira isolashon, i apostolisidat sin unidat bibu ta bira solamente historia.

Un

Segun fe ortodokso, unidat di Iglesia ta ankrá den Kristu i Spiritu Santu. E ta bira visibel den un konfesá komun di fe, bida sakramental i komunhon entre iglesianan lokal. Iglesia Ortodokso no tin un papa ku hurisdikshon universal riba tur obispo; obisponan ta sirbi huntu den strukturanan sinodal i iglesianan lokal ta biba den komunhon ku otro.

Santu

“Santu” no ta nifiká ku tur miembro di Iglesia ta sin piká. Santidat di Iglesia ta bini for di Kristu, kende ta yama e na konvershon i bida nobo. P’esei mes bida ortodokso ta pone hopi énfasis riba konfeshon, yuna, orashon, pordon i kuminsá di nobo. No tin mester skonde falta di kristiannan pa konfesá santidat di Dios.

Katóliko

E palabra “katóliko” ta mas bieu ku e separashon posterior entre Roma i Oriente. Den uso ortodokso e ta referí na plenitut i integralidat di fe, i na Iglesia ku ta presente realmente den kada komunidat eukarístiko lokal sin separá for di e totalidat. P’esei ortodoksonan por papia di Iglesia Ortodokso-Katóliko sin nifiká katóliko romano.

Apostóliko

Apostóliko ta nifiká tantu “mandá” komo “den kontinuashon ku e apostelnan”. Iglesia no ta inventá Evangelio di nobo den kada generashon. E ta warda predikashon apostóliko i ministerio episkopal ku históricamente ta bai bèk na e promé komunidatnan kristian. Na mes momento e ta keda mandá: fe no ta ser wardá pa sera, sino pa biba i prediká.

3. Pakiko Iglesia ta yama “ortodokso”?

“Ortodokso” ta bini for di griego i por referí tantu na konfesá korekto òf berdadero komo na alabansa korekto. Den Iglesia doktrina i adorashon ta bai huntu. Loke kristiannan ta bisa tokante Dios mester por ser rekonosé den kon nan ta resa; i kon nan ta resa ta forma kon nan ta kere i biba. P’esei Ortodoksia ta mas ku tin kontestanan korekto: ta un manera di biba kaminda bèrdat i adorashon ta sostené otro.

4. Skritura i Tradishon Santu

Iglesia Ortodokso no ta pone Beibel kontra Tradishon. Skritura ta e testimonio skirbí inspirá ku ta lesa, kanta, prediká i resa den kurason di Tradishon. Promé ku Nobo Testamento tabata eksistí komo un kolekshon komplet, Iglesia ya tabata biba for di predikashon apostóliko, Boutismo, Eukaristia i orashon. Kanon di Skritura a ser rekonosé i risibí den e bida eklesial ei.

Tradishon Santu no ta deklará tur kustumber santu. Kustumber lokal por kambia. Kurason di Tradishon ta bida di Evangelio manera Iglesia a risibí dje: Skritura, Kredo, konsilionan, adorashon litúrgiko, testimonio di e Tatanan di Iglesia, e santunan i ikonografia. Den e sentido aki, Tradishon no ta un museo, sino un trasmishon bibu.

5. Orashon, liturgia i adorashon bíbliko

Un hende ku ta bishitá un sirbishi ortodokso pa promé biaha ta nota hopi biaha ku kasi tur kos ta ser kanta òf resa. Adorashon ta yen di Skritura: salmonan, lesanan, imágenen bíbliko, himnonan i orashonnan ta sigui otro. Iglesia no ta mira liturgia tera komo teatro, sino komo partisipashon den alabansa di Dios kaminda shelu i tera ta ser uni.

Divino Liturgia ta den sentro di bida eukarístiko. Komunidat ta reuni pa tende e Palabra, duna danki na Dios, resa pa mundu i selebrá Eukaristia. P’esei pa ortodoksonan Liturgia no ta solamente un aktividat entre otro; e ta mustra loke Iglesia ta na su kurason: un pueblo ku ta ser reuni den Kristu pa adorá Dios i risibí Su bida.

6. Eukaristia i e Misterionan Santu

Den Iglesia Ortodokso hopi biaha ta papia di “Misterionan” kaminda den Oksidente ta usa “sakramentunan”. Boutismo, Mironalisashon, Eukaristia, Konfeshon, Matrimonio, Unshon di Enfermo i Ordenashon ta ser yamá shete Misterio prinsipal, pero grasia di Dios no ta ser sera den un lista. Henter bida di Iglesia tin un karakter sakramental: kosnan visibel por bira portadó di grasia invisibel di Dios.

Komunhon Santu ta e ekspreshon mas intens di unidat eklesial. P’esei den práktika ortodokso normalment e ta pa fielnan ortodokso ku ta den komunhon komplet ku Iglesia i ku a prepará segun guia di nan saserdote. Tur hende ta bon biní na e sirbishinan; e frontera rònt Komunhon no ta pa rechazá bishitantenan, sino ta ekspresá ku Eukaristia i komunhon eklesial komplet ta pertenesé huntu.

7. Mama di Dios, e santunan, orashon pa defuntunan i Konfeshon

Den Iglesia Ortodokso Bírgen Maria ta ser yamá Theotokos: “Esun ku a karga Dios” òf “Mama di Dios”. E título aki promé ku tur kos ta bisa algu tokante Kristu: Esun ku el a duna lus ta realmente Dios Yu ku a bira hende. P’esei Maria ta risibí un honor spesial, pero e no ta ser adorá. Adorashon ta pa Dios solamente.

E santunan tambe ta ser honrá komo testigunan di loke grasia di Dios por hasi den bida di un hende. Kristiannan ortodokso ta pidi nan interseshon den e mesun espíritu ku kristiannan ta pidi otro na tera pa resa p’e. E mesun komunhon den Kristu ta tras di orashon pa defuntunan: morto no ta destruí amor den Kristu. Den Konfeshon un fiel ta konfesá su pikánan dilanti Dios den presensia di un saserdote, kende komo testigu i sirbidó ta proclamá rekonsiliashon eklesial i pordon di Kristu.

8. Pakiko ikononan?

Ikononan no ta dekorashon religioso ni ídolonan. Nan ta pertenesé na fe den Inkarnashon: pasobra Yu di Dios realmente a bira hende i a biba visiblemente mei-mei di nos, E por ser representá. Un ikono no ta buska realismo fotográfiko; e ta usa un idioma visual eklesial ku ta yuda e fiel mira ku bista riba Reino di Dios.

Ora un ortodokso ta bisa un ikono òf ta hasi reverensia dilanti dje, e honor no ta bai na palu i verf, sino na e persona ku ta representá. E diferensia entre venerashon i adorashon ta fundamental. Dios solamente ta ser adorá; personanan santu i imágenen santu ta ser honrá den relashon ku Ne.

9. Katóliko romano, protestant òf “oriental”?

Iglesia Ortodokso no ta keda fasil den e skema oksidental “katóliko òf protestant”. Separashon entre kristiandat oriental i oksidental a krese durante hopi siglonan i a bira visibel den preguntanan di outoridat eklesial, formulashonnan teológiko i kultura di iglesia. Reforma a nase despues den kristiandat oksidental i promé ku tur kos a respondé na problemanan di e contexto oksidental ei.

Nòmber manera “Griego-Ortodokso”, “Ruso-Ortodokso” i “Serbio-Ortodokso” normalment ta referí na iglesianan lokal òf hurisdikshonnan den e mesun Iglesia Ortodokso. Idioma, músika i kustumber por diferenshá, pero fe i bida sakramental ta pertenesé na e mesun komunhon eklesial. Na Kòrsou e realidat internashonal aki ta spesialmente relevante, pasobra fielnan ortodokso por bini for di diferente pais i tradishon.

10. Fe antiguo den un mundu moderno

Ku Iglesia Ortodokso ta warda orashonnan antiguo, konsilionan i formanan litúrgiko no ta nifiká ku e ta mira solamente bèk. E pregunta mas profundo ta si bèrdat tokante Dios i hende mester ser inventá di nobo den kada época. Kristiannan ortodokso ta kere ku Evangelio por papia ku kada kultura i kada tempu sin pèrdè su kurason.

Vishon ortodokso di bida humano finalmente ta dirigí na komunhon ku Dios. Hopi biaha ta usa e palabra theosis pa esaki: partisipashon den bida divino pa grasia. E no ta nifiká ku hende ta bira Dios den esencia, sino ku dor di Kristu i Spiritu Santu e persona ta ser kurá, santifiká i ta biba mas i mas manera e tabata kreá pa biba. Orashon, e Misterionan, yuna, amor pa próhimo i konvershon tur ta pertenesé na e kaminda aki.

11. Kon un hende ta bira ortodokso?

E kaminda normal pa ser risibí den Iglesia Ortodokso no ta kuminsá ku un formulario, sino ku tempu. Un hende ta bishitá sirbishinan, konosé komunidat di parokia, papia ku un saserdote i risibí katekese. Kuantu tempu esaki ta dura ta diferenshá pa persona. Iglesia no mester pone preshon pa hasi un desishon lihé; fe mester ser risibí libre i konsientemente.

Boutismo, Mironalisashon i guia di un saserdote

E manera ku un hende finalmente ta ser risibí — dor di Boutismo i Mironalisashon òf, den sierto situashonnan, dor di Mironalisashon òf otro forma determiná eklesialmente — ta pertenesé na responsabilidat pastoral i kanóniko di e saserdote i obispo ortodokso kompetente. Un website no por tuma e desishon personal ei. P’esei ken ku ta konsiderá e paso aki mester tin kontakto real ku Iglesia.

Un santo patron i un padrino/madrina

Ora un hende ta ser risibí den Iglesia, hopi biaha un padrino òf madrina ortodokso tin un papel, i un santo patron ta ser skohe òf konfirmá. Esaki no ta dekorashon. E padrino/madrina ta yuda e persona den bida eklesial; e santo patron ta un rekordatorio konkret ku fe kristian ta ser biba pa personanan real den tempunan i lugánan real.

12. Un promé bishita na un iglesia ortodokso

Bishitantenan ta bon biní. Ken ku ta drenta pa promé biaha no mester konosé tur gesto ni kopia tur hende. Loke ta mas importante ta ta presente ku atenshon i respekt. Den hopi iglesia ortodokso hende ta para durante gran parti di sirbishi; naturalmente ta bon pa sinta ora salú, edat òf sirkunstansia ta pidi esaki. Kustumber di paña ta diferenshá pa kultura lokal, pero paña simpel, netchi i respektuoso ta un bon guia.

Señal di krus, reverensianan, venerashon di ikononan i sende bela ta formanan di orashon ku kurpa. Un bishitante por mira trankilamente i siña. Si tin duda, puntra un saserdote, diákono òf parokiano ku eksperensia loke ta kustumber den e parokia spesífiko; kustumbernan ortodokso no ta identiko tur kaminda.

13. Bida ortodokso diario

Orashon i Skritura

Bida kristian ortodokso ta sigui na kas. Hopi fiel tin un lugá fiho pa orashon ku un ikono di Kristu, Mama di Dios i posibelmente nan santo patron. Orashon mainta i anochi, lesa Skritura i orashonnan kòrtiku durante dia ta yuda pa fe no separá for di bida normal. Kuantu un regla di orashon mester kontené ta mihó pa konstrui poco-poco i ku sensatez.

Yuna i fiestanan

Aña eklesial ta alterná fiestanan ku yunanan, ku Pasku, e fiesta di Resurekshon di Kristu, den sentro. Yuna no ta un meta den su mes ni un kompetensia di dieta. E ta uni simplicidat den kuminda ku orashon, karidat, dominio propio i atenshon pa próhimo. E regla konkret di yuna por diferenshá pa salú, edat i sirkunstansia i ta mihó pa apliká ku sabiduria pastoral.

14. Fe ortodokso na Kòrsou

OrthodoxCuracao ta un inisiativa privá pa konektá kristiannan ortodokso i personanan ku interes na Kòrsou i pa hasi informashon konfiabel mas aksesibel. E no ta un parokia, no ta un dióses i no ta remplasá un saserdote. Pa sakramentunan, guia spiritual, preguntanan kanóniko i desishonnan ofisial di Iglesia, kontakto ku kleresia ortodokso kompetente ta nesesario.

Justamente pasobra Kòrsou ta chikí i internashonal, bida ortodokso einan por mira diferente for di paisnan ku parokianan establecí. P’esei e promé paso ta simpel: hasi visibel ken ta ei, skucha e nesesidat, pone kontaktonan i no primintí nada eklesial ku solamente un obispo òf saserdote kompetente por desidí.

15. Unda mi mester kuminsá?

Ken ku tin kuriosidat tokante Iglesia Ortodokso no mester komprondé tur kos promé. Ora ta posibel, bishitá un sirbishi ortodokso real, lesa Evangelio, hasi pregunta i tuma bo tempu. Finalmente Ortodoksia no ta ser siñá komo un teoria di pafó, sino dor di orashon, encuentro i partisipashon den bida di Iglesia.

16. Dios komo Trinidat i e yamada di hende

Fe ortodokso ta kuminsá ku Dios mes: Tata, Yu i Spiritu Santu, tres Personanan divino den un solo esensia. P'esei amor, komunidat i entrega di nos mes ta den sentro di bida kristian.

Meta di bida kristian ta theosis: partisipá den bida di Dios pa grasia, sin ku hende bira Dios pa esensia. Orashon, Misterionan, ayuno, karidat i pordon ta forma un solo kaminda di sanashon i santifikashon.

17. Kreashon, piká, enkarnashon i salbashon

Piká no ta solamente kibramentu di un regla; e ta tambe enfermedat, alehamentu for di Dios i sklabitut di morto. Kristu a asumí nos naturalesa humano pa sana i renob'é den Su enkarnashon, morto i resurekshon.

P'esei Pascha, Resurekshon di Kristu, ta den sentro di aña litúrgiko. Speransa kristian ta resurekshon di kurpa, renobashon di kreashon i bida eterno ku Dios; Krus i Resurekshon semper ta huntu.

18. Pakiko Iglesia ta visibel i spiritual

Iglesia no ta un idea invisibel ku despues a haña struktura; e ta Kurpa di Kristu ku ta reuní konkretamente rònt di obispo, saserdote, Evangelio i Eukaristia. Su santidat ta bini di Kristu, no di perfekshon di kada miembro.

Iglesianan lokal por tin diferente idioma, kantika i kustumber, pero nan ta kompartí mesun fe i bida sakramental. Nòmbernan manera Griego, Ruso òf Serbio normalment ta indiká hurisdikshon i historia, no otro fe.

19. Beibel den adorashon i bida diario

Den servisio Ortodokso tin hopi mas Skritura ku un bishitante por nota na promé bista: salmonan, Evangelio i referensianan bíbliko ta den tur kaminda. Iglesia no solamente ta studia Beibel; e ta resa ku dje.

Pa uso personal, lesa poko pero regularmente ta mihó ku un plan grandi ku ta dura poko. Skritura mester hiba na orashon, repentimentu i obedensia na Kristu, no solamente na akumulá informashon.

20. Kiko ta pasa den Divino Liturgia?

Divino Liturgia ta reunion eukarístiko di Iglesia: preparashon, Palabra, orashon, ofrenda di pan i biña, gradisimentu, invokashon di Spiritu Santu i Komunion. E pueblo no ta públiko; tur hende ta partisipá ku atenshon i orashon.

No tur bishitante ta risibí Komunion. Den Iglesia Ortodokso, Eukaristia ta ekspresá komunidat kompleto den fe i bida sakramental. Bishitantenan ta bon biní, pero pa risibí e Misterionan Santo mester ta Ortodokso i prepará segun práktika di Iglesia.

21. Bishitá un servisio pa promé biaha

Un bishitante no mester konosé tur gesto promé. Yega un tiki promé, pone telefon ketu, bisti simpel i respetuoso, i para òf sinta segun bo posibilidat. Kustumbernan lokal por varia; wak trankilamente sin sinti preshon pa imitá tur kos.

Durante servisio algun hende ta kana pa sende un bela òf venerá un ikono. Hasi esaki solamente si bo ke i sin molesti e servisio. Na final por tin bendishon i pan bendishon. Loke ta mas importante ta atenshon i orashon, no perfekshon den tur gesto.

22. Ikononan, belanan i forma di un iglesia Ortodokso

Un templo Ortodokso ta un tipo di katekese den espasio. Ikonostasio, lus, insenso, kantika i prosesionnan ta hasi e fe visibel i corporal, no pa krea un ambiente eksótiko solamente.

Na kas hopi Ortodoksonan tin un lugá fiho pa orashon ku ikono, krus i Beibel. No ta un kos mágiko; e ta yuda famia òf persona para konsientemente dilanti di Dios pa gradisí, repentí i resa.

23. Maria, santunan i orashon pa esnan ku a fayesé

Iglesia Ortodokso ta adorá solamente Dios Trino. Venerashon di Maria i santunan ta honra obra di Dios den nan i pidi nan orashon. Maria ta Theotokos pasobra Yu di Dios a asumí naturalesa humano for di dje.

Iglesia ta sigui komemorá esnan ku a fayesé, entregando nan na misericòrdia di Dios. E orashon aki ta un ekspreshon di amor i speransa den resurekshon, no un intento pa manipulá hustisia di Dios.

24. Konfeshon, guia spiritual i responsabilidat personal

Den Konfeshon e fiel ta rekonosé su pikánan dilanti di Dios den presensia di un saserdote. Saserdote no ta dueño di pordon; e ta testigu di repentimentu i ministro di bendishon i absolutie di Iglesia.

Guia spiritual ta pidi konfiansa i madures. Un saserdote por yuda ku ritmo di orashon, ayuno i sakramentonan, pero problema médiko, psikológiko, hurídiko òf di seguridat mester risibí tambe yudansa profeshonal adekuá.

25. Ayuno, fiestanan i ritmo di aña di Iglesia

Ayuno no ta dieta ni kompetensia di severidat. Su meta ta libertat: siña ku deseonan no ta manda nos, krea espasio pa orashon i karidat, i fokus riba Kristu. Regla por adaptá segun salú i situashon personal.

Fiestanan ta otro banda di e mesun ritmo. Djadumingu ta un chikí Pascha, i durante aña Iglesia ta selebrá eventonan di salbashon i santunan. E kalènder ta santifiká tempu i ta yuda nos biba historia di Kristu kada aña di nobo.

26. Bira Ortodokso sin hasi kos ku prisa

Hende no ta bira Ortodokso solamente pa firma òf bisa ku e ta di akuerdo ku un idea. Normalmente tin un periodo di konosementu i katekese; e durashon ta dependé di persona i pastorado di saserdote.

Forma di risibí un persona por varia. Ken no ta boutisá kristian lo risibí boutismo i krismashon; pa ken ya ta boutisá, obispo òf saserdote kompetente ta determiná segun norma di Iglesia. Un wèpsait no por hasi e desishon personal aki.

27. Bida Ortodokso na Kòrsou: fiel sin kopia folklore

Ortodoksia no ta pertenesé na un solo pueblo òf klima. Na Kòrsou no mester kopia kultura Griego, Ruso òf Rumano; mester warda fe apostóliko i bida litúrgiko, mientras idioma, hospitalidat i organisashon por haña un ekspreshon realmente Kòrsou.

Kaminda ainda no tin un parokia stabil, un wèpsait òf inisiativa privá por informa i konektá hende, pero e no ta remplasá obispo, saserdote ni parokia. E paso saludabel ta krea kontakto ku klero Ortodokso kanóniko i laga bida real di Iglesia krese paso pa paso.

Scroll naar boven
Chat ku nos
Manda un mensaheKon nos por yuda bo?

Skohé tokante kiko bo pregunta ta. Despues bo por manda bo mensahe mesora.

Tokante kiko bo pregunta ta?
Kontrol humano

Esaki ta yuda nos para spam outomátiko.